Η αποζημίωση ιδιοκτητών για τμήματα οικοπέδων που χρησιμοποιούνται ως δημοτικοί δρόμοι αποτελεί μέρος της διαδικασίας ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης, η οποία πραγματοποιείται όταν επείγει η διάνοιξη οδού του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου, με επισπεύδοντα τον οικείο δήμο ή το Δημόσιο. Η απαλλοτρίωση είναι η αφαίρεση της κυριότητας της ιδιοκτησίας με διοικητική πράξη της διοίκησης, λόγω δημόσιας ωφέλειας, ύστερα από την καταβολή πλήρους αποζημίωσης στον ιδιοκτήτη.
Ο αναλογισμός είναι η διαδικασία μέσα από την οποία καθορίζονται τα επιμέρους ρυμοτομούμενα τμήματα προς αποζημίωση, οι ιδιοκτήτες που θα το αποζημιώσουν και το μέτρο της επιβάρυνσης του καθενός από αυτούς. Οι υποχρεώσεις των παρόδιων ιδιοκτητών για τη διάνοιξη οδών φθάνουν μέχρι τη ζώνη των 15 μέτρων, ενώ το εμβαδόν που υπολείπεται για αποζημίωση επιβαρύνει τον δήμο.
Δεκάδες χιλιάδες είναι οι ιδιοκτήτες ακινήτων που βλέπουν την περιουσία τους να παραμένει για χρόνια αναξιοποίητη, περιμένοντας να αποζημιωθούν ακόμη και για έργα που δεν έχουν γίνει ποτέ. Εφόσον έχει παρέλθει 15ετία από την έγκριση του σχεδίου πόλης, ο ιδιοκτήτης μπορεί να ζητήσει άρση ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης, ενώ σε περίπτωση που υπάρχει απόφαση έγκρισης της πράξης αναλογισμού, μετά την 5ετία επέρχεται αυτοδίκαια άρση της απαλλοτρίωσης. Η καθυστέρηση στην καταβολή αποζημιώσεων αποτελεί συχνό πρόβλημα για τους δήμους, λόγω της πολυπλοκότητας των διαδικασιών και των οικονομικών περιορισμών.
