Επανεπιβολή απαλλοτρίωσης Ιωάννη Φωκά 17, Ριζούπολη

Η επανεπιβολή ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης αποτελεί διαδικασία με την οποία ο δήμος επαναφέρει σε ισχύ μια απαλλοτρίωση που είχε αρθεί αυτοδίκαια λόγω μη καταβολής αποζημίωσης. Ο νόμος 4759/2020, που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2020, εκσυγχρονίζει τη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία και περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο για τις ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις. Η ρυμοτομική απαλλοτρίωση αίρεται αυτοδίκαιως αν παρέλθουν 15 έτη από την έγκριση του ρυμοτομικού σχεδίου, 5 έτη από την κύρωση της πράξης εφαρμογής ή 18 μήνες από τον καθορισμό τιμής μονάδας χωρίς να καταβληθεί αποζημίωση.

Για την επανεπιβολή απαιτούνται σωρευτικά δύο προϋποθέσεις: πρώτον, σοβαροί πολεοδομικοί λόγοι που επιβάλλουν τη διατήρηση του χώρου ως κοινόχρηστου ή κοινωφελούς, και δεύτερον, ο δήμος να διαθέτει την οικονομική δυνατότητα για άμεση καταβολή της αποζημίωσης, που αποδεικνύεται με εγγραφή σε ειδικό κωδικό του προϋπολογισμού. Η ιεράρχηση των ρυμοτομικών απαλλοτριώσεων με βάση την αναγκαιότητά τους για τον πολεοδομικό σχεδιασμό θεωρείται σημαντική ρύθμιση του νόμου, καθώς αναγνωρίζει ότι δεν έχουν όλοι οι κοινόχρηστοι χώροι την ίδια βαρύτητα.

Η διαδικασία αφορά συνήθως περιπτώσεις όπου υπάρχει ανάγκη διαπλάτυνσης οδών για την εφαρμογή του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου. Η εγγραφή δαπάνης στον προϋπολογισμό του δήμου μπορεί να γίνεται ταυτοχρόνως με εγγραφή ισόποσου εσόδου από χρηματοδότηση του Πράσινου Ταμείου. Η νομολογία έχει κρίνει ότι για την επανεπιβολή απαιτείται η πράξη να αιτιολογείται νομίμως ως προς την πολεοδομική αναγκαιότητα διατήρησης των συγκεκριμένων ρυθμίσεων.