Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 20 Μαΐου 2026 και θα ολοκληρωθεί στις 4 Ιουνίου 2026, με στόχο την κατάθεσή του προς ψήφιση στη Βουλή εντός του Ιουνίου. Πρόκειται για ένα νομοθέτημα 761 άρθρων, το οποίο ενσωματώνει και εκσυγχρονίζει σχεδόν 2.000 διάσπαρτες διατάξεις που αφορούν τη λειτουργία δήμων και περιφερειών. Αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εγχειρήματα θεσμικής αναδιάρθρωσης της αυτοδιοίκησης των τελευταίων ετών, καθώς επιχειρεί να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο νομοθετικό κείμενο το σύνολο σχεδόν του βασικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία δήμων και περιφερειών, αντικαθιστώντας το σημερινό πολυδιασπασμένο και συχνά αντιφατικό καθεστώς.

Ο Κώδικας οργανώνεται σε έξι βιβλία που καλύπτουν όλες τις πτυχές της αυτοδιοικητικής λειτουργίας. Το πρώτο βιβλίο περιέχει οργανωτικές διατάξεις για τη συγκρότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης, την κατηγοριοποίηση των δήμων, τον τρόπο εκλογής δημοτικών και περιφερειακών αρχών και το πλαίσιο ελέγχου των προεκλογικών δαπανών. Το τέταρτο βιβλίο αφορά την οικονομική διαχείριση δήμων και περιφερειών, με στόχο την απλοποίηση διαδικασιών, την ταχύτερη διαχείριση οικονομικών θεμάτων και τη βελτίωση της δημοσιονομικής λειτουργίας των ΟΤΑ. Το πέμπτο βιβλίο ενσωματώνει τη συνταγματική αρχή ότι ο έλεγχος επί της αυτοδιοίκησης πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στη νομιμότητα και όχι στη σκοπιμότητα των αποφάσεων.

Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών περιλαμβάνονται η κατάργηση του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών, η καθιέρωση για πρώτη φορά της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας τόσο στις αυτοδιοικητικές εκλογές όσο και στα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα, καθώς και η ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο του πρόσθετου πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Χάρτας Τοπικής Αυτονομίας. Ο Κώδικας ενισχύει την ενεργή συμμετοχή όλων στις τοπικές υποθέσεις και διευκολύνει την καθημερινή επαφή με τις τοπικές αρχές.