Οι συγχωνεύσεις νηπιαγωγείων και δημοτικών σχολείων αποτελούν μέρος της ετήσιας διαδικασίας μεταβολών σχολικών μονάδων που πραγματοποιεί το Υπουργείο Παιδείας με κοινές υπουργικές αποφάσεις που δημοσιεύονται σε ΦΕΚ. Σύμφωνα με τον νόμο 4823/2021, το Υπουργείο προβαίνει σε ιδρύσεις, καταργήσεις, συγχωνεύσεις, προαγωγές και υποβιβασμούς σχολικών μονάδων με στόχο την κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών. Τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη περιλαμβάνουν το υφιστάμενο και προβλεπόμενο μαθητικό δυναμικό, τη δυνατότητα στέγασης, τον αριθμό μεταφερόμενων μαθητών, τη χιλιομετρική απόσταση και τις γεωγραφικές συνθήκες.
Η διαδικασία προβλέπει ότι η δημοτική-κοινοτική επιτροπή παιδείας εισηγείται στο δήμαρχο και το δημοτικό συμβούλιο για θέματα συγχώνευσης, ίδρυσης ή κατάργησης σχολείων, και στη συνέχεια λαμβάνεται απόφαση-εισήγηση προς το Υπουργείο Παιδείας που εκδίδει την τελική υπουργική απόφαση. Οι συγχωνεύσεις συχνά προκαλούν αντιδράσεις από γονείς και εκπαιδευτικούς που ανησυχούν για την ποιότητα της εκπαίδευσης και τις συνθήκες στα νέα μεγαλύτερα τμήματα.
Παράλληλα, η κατάργηση των σχολικών επιτροπών από τον Αύγουστο 2026 έχει δημιουργήσει πρόσθετες δυσκολίες στη διαχείριση των σχολικών μονάδων, καθώς οι αρμοδιότητες μεταφέρθηκαν στους δήμους που πρέπει να εφαρμόζουν τον νόμο 4412/2016 για τις δημόσιες συμβάσεις. Η υποχρηματοδότηση και κατάργηση των σχολικών επιτροπών έχουν οδηγήσει σε οικονομική ασφυξία των σχολείων, δημιουργώντας προβλήματα στην άμεση αντιμετώπιση καθημερινών αναγκών όπως η θέρμανση και η συντήρηση.
