Ο Άγιος Γεράσιμος γεννήθηκε στο Ξυλόκαστρο και προέρχεται από την αρχοντική οικογένεια Νοταρά, το 1509 στα Τρίκαλα Κορινθίας. Είναι άγιος της ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας και γνωστός ως πολιούχος άγιος της Κεφαλονιάς. Ένας ιστορικός ναός που δημιουργήθηκε προς τιμήν του Αγίου βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του Ξυλοκάστρου και με βάση την επιγραφή στην κύρια είσοδο του ναού, η εκκλησία ανεγέρθηκε το 1622. Στο δεξιό μέρος του προαυλίου υπάρχει ένα άνοιγμα στον τοίχο, στο οποίο συναντώνται τα οστά της οικογένειας Νοταρά.
Η προστασία και αναστήλωση ιστορικών μνημείων στην Ελλάδα αποτελεί αρμοδιότητα εξειδικευμένων κρατικών φορέων. Στον Οργανισμό του ΥΠΠΕ (1977), η «αναστήλωση» ορίζεται ως η μελέτη και εκτέλεση «οιουδήποτε τεχνικού έργου συντηρήσεως, στερεώσεως, αναστηλώσεως, αποκαταστάσεως, διαμορφώσεως περιβάλλοντος χώρου και προστασίας των μνημείων». Η έννοια της διαχείρισης των μνημείων περιλαμβάνει συνολικά τη μέριμνα για τα ακίνητα και τα κινητά μνημεία και πρόκειται για τον τρόπο μελέτης, κατανόησης, προστασίας, αποκατάστασης, φροντίδας και αξιοποίησής τους, ώστε να παραδοθούν στις επόμενες γενιές. Οι Περιφέρειες και το Υπουργείο Πολιτισμού έχουν την κύρια ευθύνη για τέτοιου είδους έργα, ενώ οι δήμοι δεν έχουν άμεση αρμοδιότητα για μνημεία που δεν ανήκουν στην ιδιοκτησία τους.
Η διατήρηση του ναού και της οικίας του Αγίου Γερασίμου αποτελεί σημαντικό ζήτημα πολιτιστικής κληρονομιάς για την περιοχή του Ξυλοκάστρου, καθώς συνδέεται με την ιστορία της βυζαντινής οικογένειας των Νοταράδων και την τοπική θρησκευτική παράδοση.
