Η εκμίσθωση δημοτικών χώρων αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων για τους δήμους και ρυθμίζεται από το άρθρο 196 του νόμου 4555/2018, που προβλέπει ότι κατ' εξαίρεση, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, επιτρέπεται η εκμίσθωση χωρίς δημοπρασία αν η ετήσια πρόσοδος του υπό εκμίσθωση ακινήτου δεν υπερβαίνει το ποσό των 2.000 ευρώ. Στην περίπτωση που επιλεγεί η παραχώρηση ή εκμίσθωση χώρου του Δήμου, η εκμίσθωση θα γίνει με δημοπρασία σύμφωνα με το ΠΔ 270/1981. Η διαδικασία απαιτεί απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και σύναψη σύμβασης μίσθωσης.
Η χρήση κοινόχρηστων χώρων από επιχειρήσεις, όπως καταστήματα εστίασης, αποτελεί ευαίσθητο ζήτημα που αφορά την ισορροπία μεταξύ επιχειρηματικής δραστηριότητας και δημόσιου συμφέροντος. Η χορήγηση άδειας χρήσης κοινόχρηστων χώρων σε επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν πεζοδρόμια, πλατείες και δημοτικούς κοινόχρηστους χώρους γίνεται αφού καταβάλλουν σχετικό τέλος υπέρ των Δήμων. Με τον νόμο 5143/2024, άρθρο 31, έχει τριπλασιαστεί το πρόστιμο για την αυθαίρετη χρήση κοινόχρηστων χώρων και ισχύουν αυστηρές κυρώσεις σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης των παραβατών. Οι δήμοι υποχρεούνται να ελέγχουν την τήρηση των όρων των αδειών και να επιβάλλουν κυρώσεις σε περιπτώσεις υπέρβασης του εγκεκριμένου χώρου.
Η οριοθέτηση των χώρων που παραχωρούνται και ο έλεγχος της καθαριότητας αποτελούν βασικές υποχρεώσεις τόσο του δήμου όσο και των μισθωτών, προκειμένου να διασφαλίζεται η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στους κοινόχρηστους χώρους.
