Διαγραφή προστίμων αυθαιρέτων

Η διαγραφή προστίμων αυθαιρέτων αποτελεί σημαντική πρόβλεψη του νόμου 4495/2017, που αντιμετωπίζει το ιστορικό πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης στην Ελλάδα, συνδυάζοντας την κανονιστική συμμόρφωση με τη διοικητική επιείκεια έναντι βεβαιωμένων αλλά ανείσπρακτων οφειλών. Η ρύθμιση αφορά μόνο ανείσπρακτα πρόστιμα που έχουν βεβαιωθεί στην Εφορία και μόνο εφόσον έγινε νόμιμη υπαγωγή στους νόμους των αυθαιρέτων.

Ο νόμος 4495/2017 καθορίζει τη διαδικασία για την ένταξη αυθαίρετων κατασκευών σε νομικό καθεστώς προστασίας, με μόνο τα αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν πριν από την 28η Ιουλίου 2011 να μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση. Η προθεσμία για την τακτοποίηση αυθαίρετων κατασκευών και αλλαγών χρήσης που πραγματοποιήθηκαν πριν από τον Ιούλιο του 2011 παρατείνεται επίσημα έως τις 31 Μαρτίου 2028. Η διαδικασία προβλέπει ρητή διαγραφή ή αναστολή είσπραξης προστίμων, υπό τον όρο ότι έχει προηγηθεί νόμιμη υπαγωγή του αυθαιρέτου σε ρύθμιση νομιμοποίησης ή αναστολής κυρώσεων, και ότι έχουν πληρωθεί οι αντίστοιχες οικονομικές υποχρεώσεις.

Οι ιδιοκτήτες που πληρώσουν εφάπαξ το πρόστιμο λαμβάνουν μείωση 20%, ενώ όσοι καταβάλουν το 30% του προστίμου λαμβάνουν μείωση 10%. Προβλέπονται επίσης μειώσεις από 15% έως και 30% σε ευπαθείς ομάδες πληθυσμού, όπως ΑμεΑ, πολύτεκνοι, τρίτεκνοι, άνεργοι, δικαιούχοι εισοδήματος κοινωνικής αλληλεγγύης και παλιννοστούντες. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, σε κάθε συμβολαιογραφική πράξη μεταβίβασης ακινήτου πρέπει να υπάρχει πιστοποιητικό από τον μηχανικό που επιβεβαιώνει ότι το ακίνητο είναι απαλλαγμένο από αυθαίρετες κατασκευές.