Η αίτηση καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδας αποτελεί νομική διαδικασία που προβλέπεται από τον Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (Ν. 2882/2001) και αφορά τον προσδιορισμό της αποζημίωσης για απαλλοτριούμενα ακίνητα. Κάθε ενδιαφερόμενος δικαιούται εντός προθεσμίας 30 ημερών από την επίδοση της απόφασης του προσωρινού προσδιορισμού τιμής μονάδος αποζημίωσης, και σε κάθε περίπτωση εντός έξι μηνών από την έκδοση της απόφασης, να ζητήσει από το αρμόδιο εφετείο τον καθορισμό οριστικής τιμής. Η διαδικασία αυτή είναι κρίσιμη καθώς η αναγκαστική απαλλοτρίωση συνοδεύεται από την υποχρέωση καταβολής πλήρους αποζημίωσης στον ιδιοκτήτη.
Σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν κληρονόμοι, το νομικό πλαίσιο είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Όταν η αίτηση του κληρονόμου ασκείται μετά τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης και την οριστική απώλεια της κυριότητας, δεν απαιτείται συμβολαιογραφική δήλωση αποδοχής της κληρονομιάς και μεταγραφή της, αλλά αρκεί η απόδειξη της ρητής ή σιωπηρής αποδοχής της κληρονομιάς ή η παρέλευση της προθεσμίας αποποίησης. Πρόσφατα, ο Έλληνας Νομοθέτης επιχείρησε να συμμορφωθεί προς την απόφαση της 2ας Ιουνίου 2022 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, με την οποία το Ελληνικό Δημόσιο καταδικάστηκε για τη μη πλήρη αποζημίωση ιδιοκτήτη ακινήτου που απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά.
