Η ρυμοτομική απαλλοτρίωση αποτελεί τη διαδικασία με την οποία τμήματα ιδιωτικών ακινήτων περιέρχονται στην κυριότητα του Δήμου για τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων όπως δρόμοι και πλατείες, σύμφωνα με το εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο. Σύμφωνα με το άρθρο 17 του Συντάγματος, θα πρέπει να προηγηθεί η πλήρης αποζημίωση των θιγόμενων ιδιοκτησιών πριν ο Δήμος καταλάβει το ακίνητο. Ο αναλογισμός είναι η διαδικασία μέσα από την οποία καθορίζονται τα επιμέρους ρυμοτομούμενα τμήματα προς αποζημίωση, οι ιδιοκτήτες που θα το αποζημιώσουν και το μέτρο της επιβάρυνσης του καθενός από αυτούς.
Η υποχρέωση των παρόδιων ιδιοκτητών που ωφελούνται από την διάνοιξη ή διεύρυνση οδών να αποζημιώσουν τους ιδιοκτήτες των ρυμοτομούμενων ακινήτων πηγάζει ευθέως από το νόμο, με την υποχρέωση να ανάγεται στην αποζημίωση του τμήματος που αναλογεί σε ζώνη πλάτους 15 μέτρων για οδούς και 20 μέτρων για πλατείες. Πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές το 2024 παρέτειναν τις προθεσμίες για την καταβολή αποζημιώσεων σε ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις, καθώς διαπιστώθηκε ότι οι υφιστάμενες προθεσμίες δεν επαρκούν. Στην περίπτωση της Σπάρτης, η διάνοιξη της οδού Πλατανιστά αποτέλεσε προτεραιότητα για την αποκατάσταση του πολεοδομικού σχεδίου, με την οδό να είναι πλέον ανοικτή και διαπερατή από τη Λεωφόρο Λυκούργου έως το τέρμα της Πλατανιστά.
