Ο προσεισμικός έλεγχος σχολικών κτιρίων αποτελεί πρόγραμμα που θεσμοθετήθηκε με το άρθρο 265 του νόμου 5037/2023 και την ΚΥΑ ΥΠ 342 (ΦΕΚ B' 2943/04.05.2023). Περιλαμβάνει τρία στάδια: τον Πρωτοβάθμιο Προσεισμικό Έλεγχο (ταχύς οπτικός έλεγχος με απλοποιημένη μέθοδο), τον Δευτεροβάθμιο Προσεισμικό Έλεγχο (προσεγγιστική αποτίμηση με απλοποιημένους υπολογισμούς) και τον Τριτοβάθμιο Προσεισμικό Έλεγχο (αναλυτική αποτίμηση σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς). Τα κτίρια κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες προτεραιότητας Α, Β, Γ, που αποτυπώνουν το επίπεδο σεισμικής διακινδύνευσης από υψηλό σε χαμηλό.
Από το σύνολο των 20.680 σχολικών κτιρίων έχει επιλεγεί για προσεισμικό έλεγχο το 76% και έχει ήδη ελεγχθεί το 81%, δηλαδή 12.762 κτίρια. Περίπου το 20% έχουν χαρακτηριστεί ως πρώτης προτεραιότητας για διενέργεια δευτεροβάθμιου ελέγχου. Ο τελευταίος έλεγχος των σχολείων είχε γίνει μετά τον μεγάλο σεισμό στην Αθήνα το 1999 και αφορούσε 9.000 από τα 18.000 περίπου σχολεία της χώρας. Το 61% των σχολικών κτιρίων κατασκευάστηκε πριν τον αντισεισμικό κανονισμό του 1985, το 41% με τους κανονισμούς 1985-2000, ενώ μόνο το 6% με τον Ελληνικό Αντισεισμικό Κανονισμό από το 2001 και μετά.
Η διαδικασία προβλέπει ότι αρμόδιος φορέας για την καταχώριση των στοιχείων ταυτότητας των κτιρίων στην ηλεκτρονική πλατφόρμα απογραφής κτιρίων του ΟΑΣΠ είναι ο φορέας που έχει την ευθύνη της λειτουργίας και ασφάλειας των κτιρίων, ενώ ειδικά για τα δημόσια σχολικά κτίρια είναι οι δήμοι. Τα αποτελέσματα της βαθμονόμησης αποστέλλονται κατόπιν σχετικού αιτήματος στους αρμόδιους φορείς. Το ζήτημα της διαφάνειας και της ενημέρωσης της σχολικής κοινότητας για τα αποτελέσματα των ελέγχων έχει προκαλέσει συζητήσεις, καθώς σύμφωνα με εκπροσώπους του ΕΤΑΜ (Ελληνικό Τμήμα Αντισεισμικής Μηχανικής), είναι πολύ σημαντικό να δημοσιοποιείται η διακινδύνευση του κάθε κτιρίου και η εκπαιδευτική κοινότητα έχει δικαίωμα να γνωρίζει τα αποτελέσματα όλων των σταδίων του προσεισμικού ελέγχου.
